Stationsplein in vogelvlucht

 

Feiten rondom het Stationsplein

 

• Naam: Stationsplein
• Ligging: Voorplein van station ’s-Hertogenbosch, westzijde spoorlijn
• Functie: Entreegebied van de stad, verkeers- en verblijfsruimte

Ontstaan en aanleg

 

• Het Stationsplein ontstond na de aanleg van het eerste spoorwegstation van ’s-Hertogenbosch in 1868.
  Bron: Bossche Encyclopedie – Station
  https://www.bossche-encyclopedie.nl/gebouwen/station.htm

• Voor de komst van het spoor lag dit gebied buiten de vestingwerken, in het voormalige inundatiegebied ten westen van de stad.
  Bron: Aart Vos, ’s-Hertogenbosch. De geschiedenis van een Brabantse stad (1997)

• Met de aanleg van het station werd een nieuw stedelijk front richting het westen gecreëerd.
  Bron: Bossche Encyclopedie – Stationsomgeving
  https://www.bossche-encyclopedie.nl/gebieden/stationsomgeving.htm

De Drakenfontein

 

• De Drakenfontein is geplaatst bij de hoofdentree van station ’s-Hertogenbosch.
• Hij maakt deel uit van de inrichting en beeldtaal van het stationsgebied.
• In plannen, publicaties en gemeentelijke stukken wordt de fontein steeds in relatie tot het Stationsplein benoemd, niet als los object.
• De fontein fungeert als markering van de stadsentree en als herkenningspunt voor het plein.

Relatie met het station

 

• Het oorspronkelijke station uit 1868 was ontworpen door G. van Diesen en lag iets oostelijker dan het huidige gebouw.
  Bron: Bossche Encyclopedie – Station
  https://www.bossche-encyclopedie.nl/gebouwen/station.htm

• In 1896 werd dit station vervangen door een groter gebouw, passend bij de groeiende reizigersaantallen.
  Bron: Bossche Encyclopedie – Station
  https://www.bossche-encyclopedie.nl/gebouwen/station.htm

• Het huidige stationsgebouw, ontworpen door Koen van der Gaast, werd geopend in 1951 na verwoesting van het vorige station in 1944.
  Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
  https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monumenten/523389

Ontwikkeling van het plein

 

• Het Stationsplein ontwikkelde zich vanaf het einde van de 19e eeuw als verkeersplein voor rijtuigen, later trams, auto’s en bussen.
  Bron: Bossche Encyclopedie – Stationsomgeving
  https://www.bossche-encyclopedie.nl/gebieden/stationsomgeving.htm

• In de eerste helft van de 20e eeuw was het plein vooral functioneel ingericht, met nadruk op doorstroming en vervoer.
  Bron: J.N. Leget, De bebouwing rond het station

• Na de Tweede Wereldoorlog kreeg het plein een modernere inrichting, in samenhang met de wederopbouw van het station.
  Bron: RCE – Wederopbouwarchitectuur ’s-Hertogenbosch

Verkeer en infrastructuur

 

• Het Stationsplein fungeerde lange tijd als knooppunt voor stads- en streekvervoer, taxi’s en kiss-and-ride.
  Bron: Gemeente ’s-Hertogenbosch, Stationsgebied

• De aanleg van de Spoorzone en de verlegging van verkeersstromen veranderden de functie van het plein van verkeersruimte naar stedelijke entree en verblijfsgebied.
  Bron: Spoorzone ’s-Hertogenbosch – Ontwikkelingsvisie
  https://www.spoorzone-denbosch.nl

Stedelijke betekenis

 

• Het Stationsplein vormt sinds de 19e eeuw de eerste kennismaking met de stad voor reizigers.
  Bron: Bossche Encyclopedie – Stationsomgeving
  https://www.bossche-encyclopedie.nl/gebieden/stationsomgeving.htm

• Het plein markeert de overgang tussen middeleeuwse binnenstad en moderne stadsuitbreidingen.
  Bron: Aart Vos (1997)

• Door herinrichtingen in de 21e eeuw kreeg het plein meer ruimte voor voetgangers, verblijf en evenementen.
  Bron: Gemeente ’s-Hertogenbosch – Herinrichting Stationsplein

Huidige status

 

• Het Stationsplein is onderdeel van het bredere Stationsgebied en Spoorzoneproject. In 2025 werd er groen licht gegeven voor de vernieuwing van het station en de gehele spoorzone.

• Het plein heeft een gecombineerde functie van vervoersknooppunt, ontmoetingsplek en stadsentree.
  Bron: Gemeente ’s-Hertogenbosch
  https://www.s-hertogenbosch.nl